Wat gebeurt er als muzikale werelden samenvloeien?
Over componeren, luisteren en ruimte maken voor een andere muzikale stem.
Wat gebeurt er wanneer musici met verschillende muzikale achtergronden samen iets nieuws willen maken? Niet door hun tradities naast elkaar te zetten, maar door te onderzoeken wat er ontstaat wanneer die werkelijk samenvloeien?
Dat was een van de uitgangspunten voor Confluence, de eerste productie van A Brilliant Noise.
Niet de verschillen, maar de mogelijkheden
Voor Confluence werkte ik met de Iraanse musicus Hamid Reza Behzadian en het Alma Quartet, bestaande uit vier musici van het Koninklijk Concertgebouworkest.
Hamid beweegt zich tussen Perzische en Indiase muziek, blues en improvisatie. Het Alma Quartet heeft zijn wortels in de westerse klassieke muziektraditie. Twee muzikale werelden met ieder hun eigen taal, geschiedenis en manier van musiceren.
Mijn uitdaging als componist en arrangeur was niet om die verschillen glad te strijken. Juist de eigenheid van iedere musicus moest hoorbaar blijven.
Ik was vooral nieuwsgierig naar de mogelijkheden die ontstaan wanneer je vanuit die verschillende achtergronden nieuw muzikaal materiaal ontwikkelt.
Componeren vanuit het materiaal
Ik begin niet altijd achter een instrument. Veel ontstaat in mijn hoofd, vanuit het luisteren en het verbeelden van klank, beweging en muzikale structuren.
Voor Confluence vormden melodieën en improvisaties van Hamid een belangrijk vertrekpunt. Daarnaast gebruikte ik motieven uit de strijkkwartetten van Erich Wolfgang Korngold en schreef ik nieuwe composities.
Soms vraagt bestaand materiaal om een arrangement. Soms ontstaat er iets dat een zelfstandige compositie wordt. En soms is het juist interessant om iets niet volledig vast te leggen.
Componeren is voor mij ook bepalen waar ruimte moet blijven.
Wanneer de muziek van de musici wordt
Tijdens de repetities gebeurde iets wat ik bijzonder vind aan dit werk.
De muziek die ik had geschreven, werd opgepakt door de musici. Zij gingen ermee aan de slag, brachten hun eigen interpretatie mee en maakten zich het materiaal eigen.
Op dat moment verandert mijn rol. Wat eerst alleen in mijn hoofd bestond, krijgt een zelfstandige betekenis.
Ik kan daar met veel plezier naar luisteren.
Het gaat mij niet om volledige controle over iedere noot, maar om een muzikale structuur die sterk genoeg is om ruimte te geven aan de mensen die haar uitvoeren.
Een nieuwe muzikale taal
Met Confluence wilde ik geen bestaande muziekstijlen combineren tot een herkenbaar genre. Ik wilde onderzoeken of er vanuit verschillende muzikale talen iets nieuws kon ontstaan.
Dat vraagt om nieuwsgierigheid, vertrouwen en de bereidheid om bestaande vanzelfsprekendheden los te laten.
Die manier van werken is niet beperkt tot interculturele samenwerkingen. Ook binnen een klassiek ensemble, een orkest of een andere bezetting zoek ik naar de mogelijkheden van het muzikale materiaal en de mensen voor wie ik schrijf.
Uiteindelijk gaat het mij om muziek die een eigen karakter heeft. Muziek waarin de individuele stemmen herkenbaar zijn en tegelijkertijd iets ontstaat dat geen van de musici afzonderlijk had kunnen maken.
Composities en arrangementen
Ik schrijf en arrangeer voor ensembles, orkesten en solisten, zowel voor bestaande bezettingen als voor nieuwe artistieke samenwerkingen.
Voor compositieopdrachten, arrangementen of het ontwikkelen van een nieuw muzikaal project kun je contact met mij opnemen.
