Wat verdwijnt er als iedereen probeert te passen?
Veel organisaties zeggen dat ze op zoek zijn naar vernieuwing, eigenheid en nieuwe perspectieven. Tegelijkertijd voelen mensen haarfijn aan welke taal, houding en ideeën binnen een organisatie als professioneel en passend worden beschouwd.
Dus passen we ons aan. We kiezen woorden die herkenbaar klinken, benadrukken eigenschappen waarvan we weten dat ze worden gewaardeerd en laten weg wat mogelijk vragen oproept.
Zo ontstaat een opvallende spanning: we zoeken originaliteit, maar belonen vaak herkenbaarheid.
Erbij willen horen
Erbij horen is voor veel mensen belangrijk. We stemmen onze taal en ons gedrag af op de omgeving waarin we terechtkomen. Dat helpt om aansluiting te vinden en samen te werken. Tegelijkertijd vraag ik me af wat er gebeurt wanneer die aanpassing vanzelfsprekend wordt. Blijft dan voldoende zichtbaar wat iemand of een organisatie onderscheidt?
Wanneer ik websites, beleidsplannen en vacatureteksten lees, valt me op hoe vaak woorden als verbindend, bevlogen, strategisch, inclusief en resultaatgericht terugkeren. Het zijn betekenisvolle woorden, maar ze vertellen niet altijd wat iemand of een organisatie specifiek maakt.
Zelf word ik juist nieuwsgierig wanneer iemand nét iets anders ziet, zegt of doet dan ik verwacht.
Verschil is geen stijlmiddel
Een eigen profiel ontstaat niet door opvallende woorden te gebruiken of jezelf nadrukkelijk als vernieuwend te presenteren. Het wordt zichtbaar in de keuzes die je maakt.
Wat zie jij wat anderen nog niet zien? Waar zeg je nee tegen? Welke overtuiging blijft overeind wanneer die niet direct wordt begrepen? En wat doe je anders omdat jouw ervaring, kennis of manier van denken anders is?
Juist daarin kan waarde ontstaan. Niet doordat verschil decoratief aanwezig is, maar doordat het gevolgen heeft voor de richting en de besluiten van een organisatie.
Niet allemaal dezelfde klank
Ook in een ensemble hoeft niemand zijn eigen karakter in te leveren om goed met anderen te kunnen samenspelen. Afstemming is nodig, maar vraagt niet dat iedereen dezelfde muzikale reflex ontwikkelt.
Een sterke gezamenlijke klank ontstaat wanneer musici hun eigen kleur behouden, naar elkaar luisteren en die verschillen in verhouding brengen. Wanneer iedere stem vooraf wordt gladgestreken, kan het geheel nog steeds prachtig klinken. Maar er is minder kans dat er iets gebeurt wat niemand had voorzien.
Een klein inspiratiecadeau: de profielvraag
Stel jezelf of je organisatie eens deze vragen:
- Welk deel van ons profiel laten we niet zien omdat het mogelijk niet past?
- Welke woorden gebruiken we vooral omdat iedereen in onze sector ze gebruikt?
- Waarin zijn onze keuzes werkelijk anders dan die van vergelijkbare organisaties?
Wie voortdurend probeert te passen, kan ongemerkt iets van het eigen profiel kwijtraken. Juist datgene wat een beetje schuurt, kan zichtbaar maken wat iemand of een organisatie werkelijk te bieden heeft.
